Fonksiyonel Mantarlar ve İlaç Etkileşimleri Güvenlik Rehberi

Lion's Mane yan etkileri yazısında var, Reishi'de var, Cordyceps'te var. Ama hepsi dağınık.

Bu sayfa tüm fonksiyonel mantarların ilaç etkileşimlerini tek bir yerde toplar. İlaç kullanan herkesin yer işareti yapması gereken sayfa.

Genel kural

Düzenli ilaç kullanan biri için herhangi bir fonksiyonel mantar ürününün uygun olup olmadığını yalnız hekimi ya da eczacısı değerlendirebilir. Bu sayfa o değerlendirmenin yerine geçmez; hangi ilaç sınıflarında etkileşimin araştırıldığını aktarır.

Fonksiyonel mantarlar biyoaktif bileşenler içerir. Biyoaktif demek, vücutta bir etkisi olduğu demektir. İlaçlar da biyoaktiftir. İki biyoaktif bileşen aynı anda kullanıldığında etkileşim potansiyeli vardır.

Kan sulandırıcılar

İlaçlar: Warfarin, Heparin, Aspirin, Clopidogrel (Plavix)

Etkileşen mantarlar: Reishi, Cordyceps, Maitake

Mekanizma: Sekiz yenilebilir mantar türünün sıcak su ekstresini insan trombositleri üzerinde tarayan in vitro bir çalışmada bazı türlerde trombosit toplanmasının baskılandığı, buna karşılık hiçbir ekstrenin izlenen pıhtılaşma parametrelerini (protrombin zamanı, INR) değiştirmediği bildirilmiştir (Poniedziałek ve ark., 2019). Bu bir laboratuvar bulgusudur; kan sulandırıcı kullanan bir kişide ne olacağını ölçmez.

Literatürdeki durum: Antikoagülan tedavi, mantar bileşenleriyle etkileşim ihtimali en çok tartışılan ilaç sınıflarından biridir. Bu etkileşimin bir kişi için ne anlama geldiğine ve hangi izlemin gerekeceğine yalnız tedaviyi düzenleyen hekim karar verir.

Tansiyon ilaçları

İlaçlar: ACE inhibitörleri, ARB'ler, Beta-blokerler, Kalsiyum kanal blokerleri

Etkileşen mantarlar: Reishi, Maitake

Mekanizma: Sınırda yüksek tansiyon ya da kolesterolü olan yirmi altı kişiyle yürütülen çift kör çapraz bir çalışmada günlük 1,44 g Ganoderma lucidum kan basıncında değişiklik yaratmamıştır (Chu ve ark., 2012). Yani insan verisi bu başlıkta ölçülmüş bir düşüş göstermiyor; tansiyon tedavisi altındaki bir kişide toplam etkinin ne olacağı ise incelenmemiştir.

Literatürdeki durum: Kan basıncı üzerine etki bildiren çalışmalar bulunuyor; antihipertansif tedavi altındaki kişilerde bu etkinin toplamda ne yapacağı incelenmemiştir. Değerlendirme hekime aittir.

Diyabet ilaçları

İlaçlar: Metformin, İnsülin, Sulfonilurea grubu

Etkileşen mantarlar: Reishi, Cordyceps, Maitake

Mekanizma: Maitake için tip 2 diyabetli kişilerde olası bir kan şekeri düşürücü etki kısa bir klinik bildirimde aktarılmıştır (Konno ve ark., 2001); Cordyceps türlerinde hipoglisemik etki ise derleme düzeyinde, ağırlıkla hayvan ve laboratuvar verisine dayanarak özetlenmiştir (Ng ve Wang, 2005). Bu bulguların antidiyabetik tedavi altındaki bir kişide karşılığı ölçülmemiştir.

Literatürdeki durum: Maitake için tip 2 diyabetli hastalarda olası hipoglisemik etkiye dair küçük bir gözlem yayımlanmıştır (Konno ve ark., 2001); bu gözlemin antidiyabetik tedavi altındaki bir kişide karşılığı olup olmadığı araştırılmamıştır; kanıt tabanı bu soruyu yanıtlamak için yetersizdir. Kan şekeri izleminin nasıl yürütüleceği hekimin alanıdır.

İmmünosüpresif ilaçlar

İlaçlar: Siklosporin, Takrolimus, Azatioprin, Mikofenolat, Kortikosteroidler

Etkileşen mantarlar: Tüm fonksiyonel mantarlar (özellikle Turkey Tail, Sparassis, Reishi)

Mekanizma: Endişenin dayanağı teoriktir: mantar polisakkaritleri için bildirilen bağışıklık modülatör etkisi, immünosüpresif tedavinin amacının tersi yöndedir. Ölçülmüş insan verisi bunu doğrulamıyor — romatoid artritli altmış beş kişiyle yürütülen çift kör bir çalışmada yirmi dört hafta boyunca günlük 4 g Ganoderma lucidum genel olarak iyi tolere edilmiş, ancak anlamlı bir immünomodülatör etki gösterilememiştir (Li ve ark., 2007). Organ nakli sonrası dönem bu çalışmanın kapsamında değildir.

Literatürdeki durum: Organ nakli sonrası dönemde ve immünosüpresif tedavi altındaki kişilerde fonksiyonel mantar kullanımına dair yayımlanmış müdahale verisi bulunmuyor. Bu boşluk nedeniyle kaynaklar ihtiyatlı davranır; karar tedaviyi yürüten hekimindir.

Kemoterapi ilaçları

Etkileşen mantarlar: Potansiyel olarak tümü

Mekanizma: Bazı mantar bileşenlerinin kemoterapi ilaçlarının metabolizmasını etkileyebileceğine dair teorik endişeler mevcuttur. PSK ve Lentinan Japonya'da adjuvan olarak kullanılmaktadır ancak bu kontrollü klinik ortamda, onkolojist gözetiminde yapılmaktadır.

Literatürdeki durum: Onkolojik tedavi sürecinde takviye kullanımı, tedavi ekibinin bütün olarak değerlendirdiği bir konudur. Bu sayfa o değerlendirmenin yerine geçmez.

Psikiyatrik ilaçlar

İlaçlar: SSRI'lar, SNRI'lar, MAO inhibitörleri, Benzodiyazepinler

Etkileşen mantarlar: Reishi (GABA modülasyonu), Lion's Mane (NGF etkisi)

Mekanizma: Reishi'nin GABA sistemiyle etkileşimi benzodiyazepinlerle aditif sedasyon yapabilir. Lion's Mane'in nörotrofik etkisinin psikiyatrik ilaçlarla etkileşimi henüz yeterince araştırılmamıştır.

Literatürdeki durum: Psikiyatrik ilaç kullananlarda mantar bileşenleriyle etkileşim üzerine yayımlanmış insan verisi yok; MAO inhibitörleri bu başlıkta ayrıca tartışılan bir sınıftır. Değerlendirme hekime aittir.

Tiroid ilaçları

İlaçlar: Levotiroksin, Antitiroid ilaçlar

Etkileşen mantarlar: Sınırlı veri: Cordyceps türlerinin farmakolojik etkileri arasında steroidojenik ve hipoglisemik başlıklar bir derlemede sayılır (Ng & Wang, 2005); Reishi için bu yazının kaynakları arasında endokrin sistem çalışması yoktur.

Literatürdeki durum: Tiroid ekseni ile mantar bileşenleri arasındaki ilişkiyi doğrudan inceleyen insan çalışması bulunmuyor. Hangi tetkikin ne sıklıkla yapılacağı hekimin kararıdır.

Cerrahi öncesi

Cerrahi öncesi dönemde takviye kullanımı, antiplatelet etki ve anestezi etkileşimi başlıkları altında tartışılır. Bu sayfa genel bir bırakma süresi vermez; zamanlama, operasyonu planlayan ekibin kararıdır.

Cerrahınıza kullandığınız tüm takviyeleri bildirin.

Güvenli grup

Herhangi bir ilaç kullanmayan, bilinen kronik hastalığı olmayan, hamile veya emziren olmayan sağlıklı yetişkinlerde fonksiyonel mantarların güvenlik profili genel olarak olumludur.

Bu durumda: etiketinde belirtilen miktarda kullanımda ciddi advers etki riski düşüktür.

Hızlı referans tablosu

Reishi: Kan sulandırıcı, immünosüpresif, tansiyon, diyabet ve psikiyatrik ilaç sınıflarında etkileşim başlığı altında incelenmiştir.

Cordyceps: Kan sulandırıcı, diyabet, immünosüpresif ve kardiyak ilaç sınıflarında etkileşim başlığı altında incelenmiştir.

Lion's Mane: Kan sulandırıcı: dikkatli | Psikiyatrik: dikkatli | Genel güvenlik profili iyi

Turkey Tail: İmmünosüpresif ilaçlar ve kemoterapi bağlamında incelenmiştir; genel güvenlik profili literatürde iyi bildirilmiştir.

Maitake: Kan sulandırıcı: dikkatli | Tansiyon ilacı: dikkatli | Diyabet ilacı: dikkatli

Sparassis: İmmünosüpresif ilaçlar bağlamında incelenmiştir; genel güvenlik profili iyi bildirilmekle birlikte veri sınırlıdır.

Bu tablo, hangi ilaç sınıflarında etkileşimin araştırıldığını gösterir; kimin ne kullanabileceğini göstermez.

İlgini çekebilir

→ Mantar Takviyesi Güvenli Mi?

→ Reishi Yan Etkileri ve Güvenlik Profili

→ Cordyceps Yan Etkileri ve Güvenlik Profili

→ Lion's Mane Yan Etkileri Var Mı?

→ Yaşlılar İçin Mantar Rehberi

İlgili Okumalar

• Fonksiyonel Mantar Takviyelerinin Güvenlik Profili — Fonksiyonel Mantar Takviyelerinin Güvenlik Profili
• Mantar Tozu Ne İşe Yarar Bileşenler ve Kullanım Rehberi — Mantar Tozu Ne İşe Yarar Bileşenler ve Kullanım Rehberi
• Reishi Mantarının Yan Etkileri ve Güvenlik Profili — Reishi Mantarının Yan Etkileri ve Güvenlik Profili

Bilimsel referanslar

Poniedziałek, B. et al. (2019). The Effect of Mushroom Extracts on Human Platelet and Blood Coagulation: In vitro Screening of Eight Edible Species. Nutrients, 11(12), 3040. PMID 31842490.

Chu, T.T. et al. (2012). Study of potential cardioprotective effects of Ganoderma lucidum (Lingzhi): results of a controlled human intervention trial. British Journal of Nutrition, 107(7), 1017-1027. PMID 21801467.

Konno, S. et al. (2001). A possible hypoglycaemic effect of maitake mushroom on Type 2 diabetic patients. Diabetic Medicine, 18(12), 1010. PMID 11903406.

Li, E.K. et al. (2007). Safety and efficacy of Ganoderma lucidum (lingzhi) and San Miao San supplementation in patients with rheumatoid arthritis: a double-blind, randomized, placebo-controlled pilot trial. Arthritis & Rheumatism, 57(7), 1143-1150. PMID 17907228.

Ng, T.B. & Wang, H.X. (2005). Pharmacological actions of Cordyceps, a prized folk medicine. Journal of Pharmacy and Pharmacology, 57(12), 1509-1519. PMID 16354395.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Herhangi bir sağlık kararı almadan önce hekiminize danışınız. Fonksiyonel mantarlar ilaç değildir ve hastalıkların tedavisinde kullanılamaz.

Yöntem: Editöryel Politika  |  Referanslar: Bibliyografya