Reishi ve Uyku: Araştırmalar ve Kanıtın Sınırları
Reishi çayı içip uyuduğunu söyleyen çok; bunu ölçen insan çalışması yok. GABA, sitokin ve adenozin hipotezlerini sıçan deneylerinin gösterdiği yere kadar götürüyor, melatoninle neden aynı rafta olmadığını anlatıyoruz.
İçindekiler
Reishi çayı içip uyuduğunu söyleyen çok kişi var; bunu ölçen insan çalışması ise bu yazının kaynakları arasında yok. Aradaki mesafe küçük değil. Bu yazı, Reishi ile uyku arasında kurulan üç mekanizma hipotezini sıçan deneylerinin gerçekten gösterdiği yere kadar götürüyor, orada durduruyor ve melatoninle neden aynı rafta durmadığını anlatıyor.
Baştan: aşağıdaki bulgular hayvan modelinden gelir. Reishi'nin insanda uyku süresini ya da kalitesini değiştirdiğini gösteren bir çalışma bu yazıda künyelenmiş değildir.
İki bin yıllık bir not
Ganoderma lucidum, Çin'de "lingzhi" adıyla yüzyıllardır sakinleştirici sayılır; huzursuzluk, uykusuzluk ve çarpıntı için kullanıldığı etnofarmakoloji kayıtlarında geçer (Cui ve ark., 2012). Klasik metin Shen Nong Ben Cao Jing'de üst sınıf maddeler arasında anıldığı, Wachtel-Galor ve arkadaşlarının kitap bölümünde aktarılır (Wachtel-Galor ve ark., 2011). Geleneksel kullanım bir gözlemdir; hangi bileşenin ne yaptığını söylemez. Modern literatür bu boşluğu üç hipotezle doldurmaya çalışıyor.
Birinci hipotez: GABA yolu
En sık anılan çalışma Chu ve arkadaşlarının 2007 sıçan deneyi. Sulu Ganoderma lucidum ekstraktı, normal sıçanlarda uyku mimarisini değiştirmedi; pentobarbital ile uyutulan sıçanlarda ise uykuya dalma süresini kısalttı, toplam uyku, non-REM ve hafif uyku süresini uzattı. Benzodiazepin reseptör antagonisti flumazenil bu etkileri anlamlı biçimde antagonize etti; non-REM sırasındaki delta aktivitesi etkisi ise bloke olmadı. Yazarlar ekstraktın en azından kısmen benzodiazepin benzeri hipnotik aktivite taşıyabileceği sonucuna vardı (Chu ve ark., 2007).
Bu bulgunun üç sınırı var. Preparat sulu ekstrakttır, izole bir polisakkarit ya da triterpen değil. Etki pentobarbital verilen hayvanlarda görüldü; normal sıçanda görülmedi. Ve sıçandır. GABA'nın merkezi sinir sistemindeki temel inhibitör nörotransmiter olduğu genel farmakoloji bilgisidir; Reishi'nin insanda bu yolu kullandığı gösterilmiş değildir.
İkinci hipotez: sitokinler
Beş yıl sonra Cui ve arkadaşları serbest hareket eden sıçanlarda üç günlük ağızdan Ganoderma lucidum ekstraktının toplam uyku ve non-REM süresini artırdığını, yavaş dalga ve REM uykusunu değiştirmediğini kaydetti. Etki TNF-α antikoruyla büyük ölçüde ortadan kalktı; serumda, hipotalamusta ve dorsal rafede TNF-α yükseldi. Yazarlar mekanizmanın belirsiz kaldığını, ama büyük olasılıkla sitokin modülasyonuyla ilişkili olduğunu yazdı (Cui ve ark., 2012).
İki çalışma yan yana okununca iki farklı mekanizma ve iki farklı deney düzeni görürsünüz. Literatürün kendisi henüz tek bir yolda anlaşmış değil.
Üçüncü hipotez: adenozin
Adenozin, uyanık kaldıkça beyinde biriken ve uyku baskısını taşıyan iç uyku faktörlerinden biridir; kolinerjik bazal ön beyinde A1 reseptörü üzerinden uyanıklık nöronlarını baskılar. Kafein tam bu molekülün reseptörlerini bloke ederek çalışır (Basheer ve ark., 2004).
Reishi adenozin içerir mi? Yuan ve arkadaşlarının HPLC ölçümünde Ganoderma lucidum'un sapı ve şapkasındaki toplam nükleozit ve nükleobaz düzeyi kuru maddede 1 mg/g'ın altında çıktı; şiitake ve bazı başka türlerin çok gerisindeydi (Yuan ve ark., 2008). Yani molekül vardır, miktarı düşüktür ve bir Reishi demlemesindeki adenozinin uyku baskısına katkı verip vermediğini ölçen bir çalışma bu yazıda künyelenmiş değildir. Üç hipotez içinde kanıtı en zayıf olan budur.
HPA ekseni ve kortizol neden hipotez olarak kalıyor
Stres ekseninin uykuyla ilişkisi iyi tanımlıdır: hipotalamus-hipofiz-adrenal ekseni uyanıklığı sürdürür ve uykuyu düzenler; eksenin aşırı çalışması uykuyu bozar ve insomniada kısmen nedensel olabilir, kortizol yavaş dalga uykusunu etkileyebilir (Buckley & Schatzberg, 2005).
Reishi'nin ganoderik asitleriyle bu eksen arasında kurulan bağ ise bu yazıda künyelenmiş bir çalışmaya dayanmıyor; bu nedenle sonuç aktarmıyoruz. "Adaptojen" geleneksel bir sınıflamadır, bir laboratuvar bulgusu değildir.
Melatoninle neden aynı rafta değil
Melatonin epifiz bezinin hormonudur ve biyolojik zamanlamayla ilgilidir: gece salgılanır, "biyolojik gece"yi işaretler, doğru zamanda dışarıdan verildiğinde insan sirkadiyen saatini öne ya da geriye kaydırır. Jet lag, vardiyalı çalışma ve gecikmiş uyku fazı gibi zamanlama bozukluklarında kronobiyotik olarak kullanımı bildirilmiştir; uzun vadeli güvenlik verisi ve optimum doz ise açık değildir (Arendt & Skene, 2005).
Fark burada: melatonin saati ayarlar. Reishi için öne sürülen mekanizmaların hiçbiri sirkadiyen zamanlamayla ilgili değil; GABA, sitokin ve adenozin hipotezlerinin üçü de uykunun derinliği ve baskısıyla ilgili ve üçü de hayvanda. İkisini insanda karşılaştıran bir çalışma bu yazının kaynakları arasında yoktur; biri diğerinin yerine önerilmez.
Mutfakta Reishi
Reishi'nin acı tadını triterpenler verir; bu tadı sevmeyen için Hindistan cevizi sütü, bal ya da hurma dengeler. Tek servislik demleme oranı: 1 g kurutulmuş Reishi, 250 ml su, 85-90 °C, 10-15 dakika. Uzun demleme genellikle daha acı bir çay verir; acılıkla triterpen miktarı arasındaki ilişkiyi ölçen bir veri bu yazıda yoktur, bu bir mutfak gözlemidir.
İkili demleme deneyebilirsiniz: Reishi ve aslan yelesi aynı demlikte, 250 ml suda, 85 °C'de 10 dakika; aslan yelesinin nötr tadı Reishi'nin acılığını yumuşatır. Bu bir tarif oranıdır, bir kullanım programı değil; bu yazı süre ya da sıklık önermez.
Kanıt katları
- Geleneksel kullanım: sakinleştirici olarak yüzyıllardır (Cui ve ark., 2012; Wachtel-Galor ve ark., 2011).
- Hayvan modeli: pentobarbital verilen sıçanda GABAerjik, serbest sıçanda sitokin aracılı uyku artışı (Chu ve ark., 2007; Cui ve ark., 2012).
- Kompozisyon: adenozin var, düşük düzeyde (Yuan ve ark., 2008).
- Gösterilmedi: insanda uyku sonucu; HPA ekseni bağı; melatoninle karşılaştırma.
Bilimsel referanslar
Chu, Q.P. et al. (2007). Extract of Ganoderma lucidum potentiates pentobarbital-induced sleep via a GABAergic mechanism. Pharmacology Biochemistry and Behavior, 86(4), 693-698. PMID 17383716.
Cui, X.Y. et al. (2012). Extract of Ganoderma lucidum prolongs sleep time in rats. Journal of Ethnopharmacology, 139(3), 796-800. PMID 22207209.
Basheer, R. et al. (2004). Adenosine and sleep-wake regulation. Progress in Neurobiology, 73(6), 379-396. PMID 15313333.
Yuan, J.P. et al. (2008). Distribution of nucleosides and nucleobases in edible fungi. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 56(3), 809-815. PMID 18183952.
Buckley, T.M. & Schatzberg, A.F. (2005). On the interactions of the hypothalamic-pituitary-adrenal (HPA) axis and sleep: normal HPA axis activity and circadian rhythm, exemplary sleep disorders. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 90(5), 3106-3114. PMID 15728214.
Arendt, J. & Skene, D.J. (2005). Melatonin as a chronobiotic. Sleep Medicine Reviews, 9(1), 25-39. PMID 15649736.
Wachtel-Galor, S. et al. (2011). Ganoderma lucidum (Lingzhi or Reishi): a medicinal mushroom. In: Herbal Medicine: Biomolecular and Clinical Aspects, 2nd ed. Boca Raton: CRC Press.
İlgili okumalar
→ Mantarlar ve Saç: Dört Dolaylı Mekanizma
→ Stres, Kortizol ve Adaptojenik Mantarlar
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Herhangi bir sağlık kararı almadan önce hekiminize danışınız. Fonksiyonel mantarlar ilaç değildir ve hastalıkların tedavisinde kullanılamaz.
Buradaki ölçüler tek servislik hazırlama oranıdır; kişinin gün içinde ne kadar tüketeceğini söylemez. Ürün miktarı için ambalajdaki etiket önceliklidir.
Atıf yapılan kaynak: 7 | Yöntem: Editöryel Politika | Referanslar: Bibliyografya
Tür merkezi: Reishi Mantarı Nedir, Tadı ve Kullanımı Nasıldır?