Pleurotus cystidiosus (Abalone Mantarı): Tür Sınırı, Kültür ve Bileşim

İstiridye mantarı cinsi Pleurotus'un içinde, eşeyli evresinin yanında sinnema adı verilen yapılar üzerinde eşeysiz bir evre de oluşturan taksonları toplayan küçük bir alt cins var: Coremiopleurotus (Zervakis ve ark., 2004). Bu alt cinste tanımlanmış tür, alt tür ve varyetelerin çoğu çok küçük morfolojik farklarla ayrılır ve geniş anlamıyla Pleurotus cystidiosus'a karşılık gelir (Zervakis ve ark., 2004). "Abalone mantarı" adı birçok kaynakta bu grubun bir üyesi için kullanılır, ama ad tek başına güvenilir bir işaret değil. Aşağıda grubun sınırlarının nasıl çizildiğini, genomunu, kültür denemelerini ve bileşim verilerini topladık.

Türün sınırı: DNA ve eşleşme testleri

Farklı kıtalardan toplanan izolatlarla yapılan ITS filogenisi, geniş anlamıyla P. cystidiosus içinde Eski Dünya ve Yeni Dünya izolatları arasında derin bir ayrım ve coğrafi kökenle örtüşen dört ayrı soy göstermiştir (Zervakis ve ark., 2004). Aynı çalışmada eşleşme testleri izolatlar arasında yüksek düzeyde birbirini dölleyebilirlik ortaya koymuş, yalnızca bir soyun izolatları ötekilerle neredeyse hiç eşleşmemiştir (Zervakis ve ark., 2004). Birbiriyle eşleşebilen koleksiyonlar arasında ITS dizi farkı yüzde 0-6,9 aralığına çıkmış, bu değer öteki bazidiyomiset biyolojik türleri için bildirilen yüzde 0-3 aralığının üstünde kalmıştır (Zervakis ve ark., 2004). Yazarlar bu verilere dayanarak alt cinste P. australis, P. abalonus, P. fuscosquamulosus, P. smithii ve dar anlamıyla P. cystidiosus olmak üzere beş ayrı türü kabul etmiştir (Zervakis ve ark., 2004).

Bu çizgi herkesçe paylaşılmıyor. Kültürdeki anamorf büyüme hızını, eşleşme testlerini ve RAPD ile ölçülen genetik değişkenliği birlikte inceleyen bir başka çalışma, P. smithii'yi P. cystidiosus'tan ayırmak için kullanılan ölçütleri yetersiz bulmuş ve P. smithii'nin P. cystidiosus'un eş anlamlısı sayılması gerektiğini önermiştir (Capelari ve ark., 2003). Aynı çalışmada eşeysiz evrenin adı Antromycopsis macrocarpa olarak geçer (Capelari ve ark., 2003). ITS bölgesinin tür ayrımındaki gücü ve sınırları mantarlarda DNA barkodlama yazısında, eşleşme testlerinin genetik temeli mantarlarda eşleşme tipleri yazısında.

"Abalone" adındaki karışıklık

Ticari ve akademik metinlerde "abalone" kelimesi başka bir istiridye türü için de kullanılıyor. Elektrohidrodinamik kurutmayı inceleyen bir çalışmada "kayısı abalone mantarı" olarak adlandırılan örnek, aslında Pleurotus eryngii'dir (Guan ve ark., 2024). Bu yüzden Çin kaynaklı bir makalede abalone mantarı ifadesi geçtiğinde Latince ada bakmak gerekiyor. P. eryngii için Pleurotus eryngii sayfasına, cinsin tanıdık üyesi için Pleurotus ostreatus (istiridye mantarı) sayfasına bakabilirsiniz.

Genom: cinsin uzak bir dalı

Karşılaştırmalı bir genom çalışmasında P. cystidiosus genomu 42,74 Mb büyüklüğünde ve 15.673 protein kodlayan gen taşıyan bir dizi olarak birleştirilmiştir (Sun ve ark., 2023). Aynı çalışmanın evrim analizine göre tür, öteki Pleurotus türlerinden yaklaşık 111,7 milyon yıl önce ayrılmış uzak bir dalda yer alırken aynı çalışmada incelenen P. placentodes, P. ostreatus'a yakın bulunmuştur (Sun ve ark., 2023).

Kültür: substrat ve melezleme

Talaş, mısır koçanı ve şeker kamışı küspesinin tek başına ve karışım hâlinde denendiği yedi formüllük bir çalışmada koçan ve küspe oranı arttıkça substratın C/N oranı düşmüş, kalsiyum, fosfor ve magnezyum içeriği artmıştır (Hoa ve ark., 2015). Aynı çalışmada yüzde 100 koçan ve yüzde 100 küspe formülleri P. cystidiosus için verim ve biyolojik verimlilik bakımından öne çıkmış, ancak yalnız koçan kullanılan formülde ilk hasat 64,24 gün ile gecikmiştir (Hoa ve ark., 2015). Yazarlar substratın C/N oranının kolonizasyon süresi, verim, biyolojik verimlilik ve protein içeriğiyle yakından ilişkili olduğunu bildirir (Hoa ve ark., 2015). Bu oranın nasıl hesaplandığı substratta C/N oranı yazısında.

Melezleme de denenmiş. İki ebeveyn suşun çaprazlanmasından elde edilen dört melez hat, misel gelişimi ve verim performansına göre seçilmiştir (Woo ve ark., 2025). Bu hatlarda kültür ilerledikçe meyve gövdesi sayısı azalırken torba başına toplam verim artmış, yazarlar bunu geç dönem yönetiminin verim üzerindeki payına bağlamıştır (Woo ve ark., 2025). Melezleme ve seçim yöntemlerinin genel çerçevesi mantar ıslahı nedir yazısında.

Türün odun yıkımı yeteneği hayvan yemi araştırmalarında da incelenmiş. Mısır sapının 28 °C'de 42 gün boyunca katı faz fermantasyonuyla üç beyaz çürükçül mantara ön işlendiği çalışmada bütün lignoselüloz bileşenleri bir ölçüde azalmış, ancak rumen sindirilebilirliğini artırmada Irpex lacteus P. cystidiosus'u geride bırakmıştır (Zuo ve ark., 2018). Beyaz çürüklüğün odundaki mekanizması beyaz çürüklük ve kahverengi çürüklük yazısında.

Bileşim: ölçülen değerler

Heteroglikanın omurgası β-(1→6) ve β-(1→3) bağlı glukoz birimleriyle birlikte α bağlı glukoz ve galaktoz birimlerinden oluşan bir tekrar birimi olarak tanımlanmıştır (Panda ve ark., 2017). Melez hatlardan biri polisakkarit ve ergotiyonein birikimi bakımından iki ebeveyn suşu geçmiştir (Woo ve ark., 2025). Fumarik asit gibi organik asitlerin ve mantar şekerlerinin tat bilimindeki yeri trehaloz ve mannitol yazısında anlatılıyor.

Bilimsel referanslar

Capelari, M. et al. (2003). Determination of biological species and analysis of genetic variability by RAPD of isolates of Pleurotus subgenus Coremiopleurotus. Mycol Res, 107(Pt 9), 1050-4. PMID 14563131. DOI 10.1017/s0953756203008153.

Guan, P. et al. (2024). Influence of electrohydrodynamics on the drying characteristics, microstructure and volatile composition of apricot abalone mushroom (Pleurotus eryngii). Curr Res Food Sci, 9, 100856. PMID 39319108. DOI 10.1016/j.crfs.2024.100856.

Hoa, H.T. et al. (2015). The Effects of Different Substrates on the Growth, Yield, and Nutritional Composition of Two Oyster Mushrooms (Pleurotus ostreatus and Pleurotus cystidiosus). Mycobiology, 43(4), 423-34. PMID 26839502. DOI 10.5941/MYCO.2015.43.4.423.

Li, W. et al. (2014). Non-volatile taste components of several cultivated mushrooms. Food Chem, 143, 427-31. PMID 24054262. DOI 10.1016/j.foodchem.2013.08.006.

Panda, B.C. et al. (2017). Heteroglycan of an edible mushroom Pleurotus cystidiosus: Structural characterization and study of biological activities. Int J Biol Macromol, 95, 833-842. PMID 27932258. DOI 10.1016/j.ijbiomac.2016.11.121.

Sun, L. et al. (2023). Comparative genomic analysis of pleurotus species reveals insights into the evolution and coniferous utilization of Pleurotus placentodes. Front Mol Biosci, 10, 1292556. PMID 38028535. DOI 10.3389/fmolb.2023.1292556.

Woo, S.I. et al. (2025). Development of Hybrid Pleurotus cystidiosus Strains with Enhanced Functional Properties. Foods, 14(24), 4329. PMID 41465035. DOI 10.3390/foods14244329.

Zervakis, G.I. et al. (2004). Molecular phylogeny, biogeography and speciation of the mushroom species Pleurotus cystidiosus and allied taxa. Microbiology (Reading), 150(Pt 3), 715-726. PMID 14993321. DOI 10.1099/mic.0.26673-0.

Zuo, S. et al. (2018). Effect of Irpex lacteus, Pleurotus ostreatus and Pleurotus cystidiosus pretreatment of corn stover on its improvement of the in vitro rumen fermentation. J Sci Food Agric, 98(11), 4287-4295. PMID 29427334. DOI 10.1002/jsfa.8951.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Herhangi bir sağlık kararı almadan önce hekiminize danışınız. Fonksiyonel mantarlar ilaç değildir ve hastalıkların tedavisinde kullanılamaz.

Atıf yapılan kaynak: 9  |  Yöntem: Editöryel Politika  |  Referanslar: Bibliyografya