Kırmızı Şarabın Rengi ve Maya: Vitisinler ve Piranoantosiyaninler
Mayanın kırmızı şarap rengindeki iki yüzü: antosiyaninleri hücre duvarında ve tortuda tutması, piruvat ve asetaldehitle vitisin oluşumu, dekarboksilaz ve etilfenoller, Schizosaccharomyces pombe ve rengi değiştiren maya enzimleri.
İçindekiler
Kırmızı şarabın rengini veren antosiyaninler üzümden gelir; maya fermantasyonda bu pigmentlerin özütlenmesine katkı yaparken bir kısmını hücre duvarında tutarak rengi azaltabilir de (Echeverrigaray ve ark., 2020). Bir derlemeye göre maya şarap rengini iki yoldan etkiler: doğrudan, hücre duvarında tutma ya da enzim etkinlikleriyle; dolaylı olarak da antosiyaninlerle tepkimeye giren metabolitler üreterek (Tofalo ve ark., 2021). İki yüzü de pigmentlerin kimyası üzerinden izlenebilir.
Hücre duvarında kalan renk
Pigmenti farklı düzeylerde tutan Saccharomyces cerevisiae şarap suşlarının akış sitometrisiyle izlendiği bir çalışmada, yüksek tutan suş antosiyanini alkol fermantasyonunun sonuna doğru biriktirmiştir (Echeverrigaray ve ark., 2020). Pigment tutma hücre canlılığı ve hücre duvarı ile zarın bütünlüğüyle ters yönde ilişkili bulunmuş; canlı hücreler az, geçirgen hâle gelmiş hücreler çok pigment tutmuştur (Echeverrigaray ve ark., 2020). Yazarlara göre pigmentin bağlanması için hücre duvarının iç kısmına bir yol açılması gerekir ve suşlar arasındaki fark, fermantasyondaki ömürleri ile duvar ve zar bütünlüklerinden gelir (Echeverrigaray ve ark., 2020).
Duvarın dış katmanı da mayadan mayaya değişir. Bir derlemeye göre bu katmandaki mannoproteinler fosfat, piruvat ya da glukuronik asit taşıyarak negatif yük kazanabilir ve şarap bileşenleriyle elektrostatik etkileşimleri değiştirir; özellikle antosiyaninler duvarda tutulabilir (Caridi, 2007). Aynı derleme, rengi korumak için kırmızı şarap yapımında az tutan, beyaz şarapta kalan rengi gidermek için çok tutan maya seçimini önerir (Caridi, 2007). Mannoproteinlerin şarabın ağız hissindeki payını mayanın hücre duvarından şaraba yazısında anlattık.
Fermantasyon bittikten sonra da tortu çalışmaya devam eder. Şarabın maya tortusu üzerinde yıllandırılmasının benzetildiği bir çalışmada polifenollerin tortuya bağlanması iki evreli olmuş: hızlı bir ilk bağlanmayı, yaklaşık bir haftada doygunluğa ulaşan yavaş bir bağlanma izlemiştir (Mazauric ve ark., 2005). Tortuya daha çok polar kondense tanenler bağlanmış, antosiyaninlerin bağlanma verimi ise polariteleriyle ilişkili çıkmamıştır (Mazauric ve ark., 2005). Tortunun köpüklü şaraptaki rolü şampanya yönteminde maya otolizi yazısında.
Piruvat, asetaldehit ve vitisinler
Mayanın rengi sabitleyen yüzü küçük metabolitlerden geçer. Tempranillo şırasını fermente eden on S. cerevisiae suşunda piruvat üretimi fermantasyonun dördüncü gününde, asetaldehit üretimi ise son evrelerde zirve yapmıştır (Morata ve ark., 2003). Dördüncü günde piruvat üretimi ile vitisin A oluşumu arasındaki R² değeri 0,80, fermantasyon sonunda asetaldehit üretimi ile vitisin B oluşumu arasındaki değer 0,81 bulunmuştur (Morata ve ark., 2003).
| Pigment | Kaynaktaki tanım | Mayayla ilişkisi |
|---|---|---|
| Vitisin A | Malvidin-3-O-glukozit ile piruvik asidin birleşiminden oluşan piranoantosiyanin (Morata ve ark., 2003) | Mayanın piruvat üretimiyle ilişkili (Morata ve ark., 2003) |
| Vitisin B | Malvidin-3-O-glukozitin 4-vinil türevi (Morata ve ark., 2003) | Mayanın asetaldehit üretimiyle ilişkili (Morata ve ark., 2003) |
| Vinilfenolik piranoantosiyaninler | Antosiyanin ile vinilfenollerin birleşimi (Benito ve ark., 2009) | Hidroksisinnamat dekarboksilaz etkinliğiyle artmış (Benito ve ark., 2009) |
Asetaldehit ve piruvik asidi bol üreten bir S. cerevisiae suşuyla yapılan fermantasyonda son vitisin A ve B derişimleri, ticari bir Saccharomyces uvarum suşuyla elde edilenin sırasıyla iki ve üç katı olmuştur (Morata ve ark., 2006). Aynı çalışma, bir vinilfenolik antosiyanin türevi olan malvidin-3-O-glukozit-4-vinilguaiakol oluşumunun, büyük olasılıkla sinnamoil dekarboksilaz etkinliği taşıyan bazı mayalarla artabildiğini ilk kez bildirmiş; SO2, pH ve sıcaklığın piranoantosiyanin oluşumuna etkisini de incelemiştir (Morata ve ark., 2006). Kükürt dioksidin mayanın kendisi üzerindeki yükü şarap mayası sülfite nasıl dayanır yazısında.
Dekarboksilaz: renkle koku arasında
Farklı hidroksisinnamat dekarboksilaz etkinliği taşıyan Saccharomyces suşları, p-kumarik asit ve üzüm antosiyaninleriyle zenginleştirilmiş şıraları fermente etmiş; fermantasyondan sonra şaraplara Dekkera bruxellensis aşılanmıştır (Benito ve ark., 2009). Dekarboksilaz etkinliği vinilfenolik piranoantosiyaninlerin oluşumunu anlamlı biçimde artırmış, D. bruxellensis'in vinil redüktazıyla oluşan 4-etilfenol ve 4-etilguaiakolün son derişimini düşürmüştür (Benito ve ark., 2009). Yazarlar vinilfenollerin erkenden antosiyaninlere bağlanmasını, fıçıda yıllandırma sırasında Brettanomyces kaynaklı etilfenol oluşma olasılığını azaltabilecek bir yol olarak değerlendirmiştir (Benito ve ark., 2009).
Etilfenoller için Brettanomyces nedir, birada benzer bir dekarboksilasyonun kokusu için buğday birasında karanfil kokusu yazısına bakabilirsiniz.
Saccharomyces dışındaki mayalar
Schizosaccharomyces pombe ile S. cerevisiae ve S. uvarum'un karşılaştırıldığı bir çalışmada toplam piranoantosiyanin miktarı, kullanılan S. pombe suşuna göre litrede 11,9 ile 19,4 mg arasında değişmiştir (Morata ve ark., 2012). S. pombe ortalamada öteki iki türden fazla piruvik asit üretmiş ve buna bağlı olarak daha çok vitisin A tipi pigment oluşturmuş; bazı suşlarında vinilfenolik piranoantosiyanin oluşumunu destekleyen dekarboksilaz etkinliği de görülmüştür (Morata ve ark., 2012). Yazarlara göre bu pigmentler, üzümün kendi antosiyaninleri yıllanmada parçalandıkça şarabın rengini korumasına katkı yapar (Morata ve ark., 2012).
Kateşin ve prosiyanidin B2 eklenmiş kırmızı şırada Saccharomyces dışı mayaların tek başına ya da S. cerevisiae ile ardışık kullanıldığı mikro fermantasyonlarda da S. pombe, başta vitisin A olmak üzere bütün pigment türlerinde daha yüksek derişimlere yol açmıştır (Escott ve ark., 2016). Bu mayanın öteki yüzleri Schizosaccharomyces pombe yazısında.
Rengi soldurabilen enzimler
Maya rengin yoğunluğunu ve tonunu, antosiyaninlere etki eden β-glikozidaz ya da antosiyanidaz enzimleriyle ve pigmentleri hücre duvarında tutarak da değiştirebilir; bu etkinlikler suşa bağlıdır ve türler arasında büyük farklar gösterir (Tofalo ve ark., 2021). β-glukozidazın aynı şarapta terpenleri serbest bırakan öteki işi için şarapta bağlı aroma yazısına bakabilirsiniz.
Bilimsel referanslar
Benito, S. et al. (2009). Minimization of ethylphenol precursors in red wines via the formation of pyranoanthocyanins by selected yeasts. Int J Food Microbiol, 132(2-3), 145-52. PMID 19439384. DOI 10.1016/j.ijfoodmicro.2009.04.015.
Caridi, A. (2007). New perspectives in safety and quality enhancement of wine through selection of yeasts based on the parietal adsorption activity. Int J Food Microbiol, 120(1-2), 167-72. PMID 17888539. DOI 10.1016/j.ijfoodmicro.2007.08.032.
Echeverrigaray, S. et al. (2020). Anthocyanin adsorption by Saccharomyces cerevisiae during wine fermentation is associated to the loss of yeast cell wall/membrane integrity. Int J Food Microbiol, 314, 108383. PMID 31698283. DOI 10.1016/j.ijfoodmicro.2019.108383.
Escott, C. et al. (2016). Characterization of polymeric pigments and pyranoanthocyanins formed in microfermentations of non-Saccharomyces yeasts. J Appl Microbiol, 121(5), 1346-1356. PMID 27511798. DOI 10.1111/jam.13255.
Mazauric, J.P. et al. (2005). Interactions between yeast lees and wine polyphenols during simulation of wine aging: I. Analysis of remnant polyphenolic compounds in the resulting wines. J Agric Food Chem, 53(14), 5647-53. PMID 15998128. DOI 10.1021/jf050308f.
Morata, A. et al. (2003). Pyruvic acid and acetaldehyde production by different strains of Saccharomyces cerevisiae: relationship with Vitisin A and B formation in red wines. J Agric Food Chem, 51(25), 7402-9. PMID 14640591. DOI 10.1021/jf0304167.
Morata, A. et al. (2006). Effects of pH, temperature and SO2 on the formation of pyranoanthocyanins during red wine fermentation with two species of Saccharomyces. Int J Food Microbiol, 106(2), 123-9. PMID 16225947. DOI 10.1016/j.ijfoodmicro.2005.05.019.
Morata, A. et al. (2012). Formation of pyranoanthocyanins by Schizosaccharomyces pombe during the fermentation of red must. Int J Food Microbiol, 159(1), 47-53. PMID 22921967. DOI 10.1016/j.ijfoodmicro.2012.08.007.
Tofalo, R. et al. (2021). Discovering the Influence of Microorganisms on Wine Color. Front Microbiol, 12, 790935. PMID 34925298. DOI 10.3389/fmicb.2021.790935.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Herhangi bir sağlık kararı almadan önce hekiminize danışınız. Fonksiyonel mantarlar ilaç değildir ve hastalıkların tedavisinde kullanılamaz.
Atıf yapılan kaynak: 9 | Yöntem: Editöryel Politika | Referanslar: Bibliyografya